شب وروز ويا در مورد سير ماه ومانند آن نيست . بنابر اين ، ايمان به قضاء وقدر تكويني ، همان ايمان به قانون عليت وسلسله نظام علت ومعلول وحدود وكيفيت وكميات آنهاست كه در واقع مشتمل بر دو مطلب است : نخست اينكه بدانيم هيچ حادثه اى در عالم بدون علت نيست وحتى مقدار وكيفيت حادثه ، بستگى به مقدار وكيفيت علت آن دارد . وديگر اينكه : بدانيم سرچشمه همه موجودات وعلت العلل همه پديده ها وآفريده ها ( خداوند ) است وهمه از وجود أو سرچشمه مى گيرند ، كه ايمان به ( قضاء وقدر ) به اين معنا هيچ گونه اثر تخديرى كه ديگران ادعا كردند را به دنبال نخواهد داشت . 2 - ( قضاء وقدر تشريعي ) : منظور از ( قضاء وقدر تشريعي ) همان فرمان الهى در تعيين وظايف فردى واجتماعي انسانها ومقدار وحدود اين وظايف است ، مثلا مى گوييم نماز واجب است ( اين يك فرمان الهى وقضاى تشريعي است ) سپس مى گوييم : مقدار نماز در هر شبانه روز ( هفده ركعت ) است ( اين يك قدر الهى وتشريعي است ) ومى گوييم : زكات وپرداختن حقوق نيازمندان ، واجب است ( اين قضاء است ) سپس مى گوييم مقدار آن ده درصد وگاهى پنج درصد وگاهى دو ونيم درصد است ( اين قدر است ) . در قرآن مجيد ( قضاء وقدر ) به معناى دوم نيز آمده است ، مثلا : ( وما كان لمؤمن ولا مؤمنة إذا قضى الله ورسوله امرا ان يكون لهم الخيرة من امرهم ) . ( 1 ) طبق اين آية ، هرگاه خدا وپيامبر ، دستوري درباره چيزى صادر كنند ، كسى اختياري از خود در تغيير آن ندارد ( در اينجا قضاء به معنا دستور تشريعي است ) ويا آمده است كه : ( وقضى ربك الا تعبدوا الا إياه وبالوالدين احسانا ) . ( 2 )

--> ( 1 ) - سوره احزاب ، آية 36 . ( 2 ) - سوره اسرى ، آية 23 .